10.3.09

ΤΑ ΝΕΑ: Φιλιά, «γιούχα» και φάλτσα στη Λυρική


Των Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, Παύλου Ηλ. Αγιαννίδη

Παρέμβαση των μουσικών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για ένα ομοφυλοφιλικό φιλί στην «εισαγόμενη» γαλλική παραγωγή της όπερας του Ντβόρζακ «Ρούσαλκα» προκάλεσε αντίδραση ομοφυλοφιλικών οργανώσεων
«Όμως, όπως θα διαπιστώσετε παρακολουθώντας την παράσταση, η συγκεκριμένη σκηνοθετική απόδοση εκτός του ότι αλλοιώνει το libretto προσδίδει στον κεντρικό ήρωα του έργου ομοφυλοφιλικές τάσεις με ακραίες σκηνές, κάτι για το οποίο διαμαρτυρηθήκαμε εγγράφως στη Διοίκηση της Λυρικής».

Τα ανωτέρω περιλαμβάνονταν στην «προκήρυξη» που μοίραζαν την Παρασκευή στην είσοδο του θεάτρου «Ολύμπια» στους εισερχομένους για την πρεμιέρα της όπερας του Ντβόρζακ «Ρούσαλκα» (σε πανελλήνια πρώτη) μέλη της Ορχήστρας της Λυρικής, προσπαθώντας να τους προκαταλάβουν εναντίον της παράστασης στην οποία συμμετείχαν! «Προκήρυξη» που κατέληγε με τη φράση «με έντονο προβληματισμό...», ανακατεύοντας μαθητές και «εκπαιδευτικό χαρακτήρα» της παράστασης με σύνοψη του έργου ώστε οι θεατές να καταλάβουν πόσο η σκηνοθεσία το «αλλοιώνει».

Η παράσταση (συμπαραγωγή της Λυρικής Σκηνής και της Όπερας της Νίκαιας- Οpera de Νice) κύλησε ήρεμα, με παρόντες, μεταξύ άλλων, τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο, πολλά μέλη του Διπλωματικού Σώματος, τον καλλιτεχνικό διευθυντή της ΕΛΣ Τζοβάνι Πακόρ και τον πρόεδρό της Οδυσσέα Κυριακόπουλο. Το κοινό είδε στη σκηνή υλοποιημένη μία γερά τεκμηριωμένη ψυχαναλυτική άποψη της Γαλλίδας σκηνοθέτριας Μαριόν Βασερμάν που θέλησε τον Πρίγκιπα του έργου, με σαφείς παραπομπές στον Λούντβιχ Β΄ της Βαυαρίας, να παλεύει ανάμεσα στο πρέπει των καθηκόντων του και στην ερωτική του διαφορετικότητα, προσωποποιημένη, ως alter ego, στη νεράιδα Ρούσαλκα. Και μία παράσταση που, παρά τις όποιες ατέλειές της, ζωντάνεψε το «νεκρό» λιμπρέτο μιας πολύ ενδιαφέρουσας μουσικά όπερας. Διακριτικά, χωρίς καμία ακρότητα. Και το φιλί του Πρίγκιπα με έναν νέο ή κάποιες άλλες ομοφυλοφιλικές νύξεις υλοποιήθηκαν χωρίς καμία χυδαιότητα και χωρίς ίχνος πρόκλησης...

Το φινάλε έγινε δεκτό με θερμό χειροκρότημα. Αλλά από τους εξώστες άρχισαν, σιγά σιγά, να αναδύονται αποδοκιμασίες: «Ουου», «Αίσχος»...

Που επεκτάθηκαν και προς την πλατεία και δυνάμωσαν όταν άρχισαν οι ατομικοί χαιρετισμοί των καλλιτεχνών: όλοι, μα όλοι- ανάμεσά τους μερικοί με εξαιρετικές αποδόσεις, με κορυφαία μία σπουδαία Σλοβάκα μέτζο, την Ντενίσα Χαμάροβα, που υποδύθηκε τους ενοποιημένους από τη σκηνοθεσία ρόλους της Γέζιμπαμπα και της Ξένης Αρχόντισσας με υποκριτική κύρους και κίνηση και μέση χορεύτριας - έγιναν δεκτοί με κραξίματα που προσπαθούσαν να επιβληθούν στα χειροκροτήματα και στα «μπράβο».

Το ίδιο συνέβη και με τον Τσέχο μαέστρο Γιάροσλαφ Κίζλινγκ. Αποκορύφωμα, η εμφάνιση της σκηνοθέτιδος: οι φωνές και τα γιουχαΐσματα φούντωσαν... Οπότε η Μαριόν Βασερμάν με νεύμα ζήτησε να μιλήσει. «Θέλω επίσημα να ευχαριστήσω...» πρόλαβε να πει στα γαλλικά και σε μία έκρηξη αγένειας τα γιουχαΐσματα τής απαγόρευσαν να συνεχίσει... Την ώρα που κάποιος από το κοινό, όρθιος, φώναζε: «Αυτή η ορχήστρα να πάει να παίξει στην Τεχεράνη!».

Στην έξοδο πολλοί μιλούσαν για απαράδεκτη ενέργεια του συνδικαλιστικού οργάνου της ορχήστρας να επέμβει στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα με ομοφοβικά- εν έτει 2009...- επιχειρήματα και να ζητήσει λογοκρισία. Υπήρχε όμως και θεατής που συμφωνούσε με το κράξιμο λέγοντας: «Πώς θα φέρνουμε πια τις γυναίκες μας σε τέτοια θεάματα;». Εντύπωση προξένησε, πάντως, η ανοχή της διοίκησης της ΕΛΣ που επέτρεψε μέσα στον χώρο του θεάτρου συντελεστές της να υπονομεύουν εκ των προτέρων μία παράστασή της αναλαμβάνοντας ρόλο κριτικού και κοινωνικού τιμητή.

Αν και χθες εξέδιδε ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι «ουδεμία παρέμβαση έγινε στην ελεύθερη έκφραση της καλλιτεχνικής άποψης της σκηνοθέτιδος. Αυτό θα ήταν τελείως αντίθετο προς τις αρχές που διέπουν τη Λυρική Σκηνή». Προσθέτοντας πως «η λογοκρισία και ο φανατισμός δεν μπορεί να χαρακτηρίζουν έναν σύγχρονο καλλιτεχνικό οργανισμό» και ότι «η ευθύνη της επιλογής και παρουσίασης του έργου ανήκει στη διοίκηση της ΕΛΣ». Ήταν δε γνωστό εδώ και έναν χρόνο, από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκε η παραγωγή της Όπερας της Νίκαιας, τι συνέβαινε επί σκηνής στη συγκεκριμένη γαλλική παραγωγή...

Βέβαια, στην προ-γενική πρόβα αφαιρέθηκε το ομοφυλοφιλικό φιλί, με την αιτιολογία ότι ήταν παρόντες μικροί μαθητές, αλλά στις παραστάσεις (την Παρασκευή, το Σάββατο και χθες) τηρήθηκε κανονικά η σκηνοθεσία.

33 comments:

Anonymous said...

Ανοιχτή επιστολή προς τον πρόεδρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής απέστειλαν την Κυριακή μέσα ενημέρωσης της lgbt κοινότητας και οργανώσεις, διαμαρτυρόμενοι για την ομοφοβική λογοκρισία που επιβλήθηκε στην παράσταση της «Ρούσαλκα».
Το κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:

«ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ
Αθήνα, 08 Μαρτίου 2009

Αξιότιμε κ. Κυριακόπουλε,

Με την παρούσα θέλουμε να εκφράσουμε την οργή μας για το μεσαιωνικού περιεχομένου κείμενο, το οποίο μοίρασε το ΔΣ της ορχήστρας της Λυρικής Σκηνής για τη σκηνοθεσία της όπερας Ρούσαλκα την περασμένη Παρασκευή. Εκτός των προσβολών που περιείχαν εναντίον μας, η συγκεκριμένη πράξη ήταν μια σαφής υπέρβαση καθήκοντος, κυρίως όμως ήταν ακραία πράξη λογοκρισίας στη βάση μάλιστα του τραμπουκισμού (κι ούτε καν μιας «νομιμοποιημένης» εξουσίας). Με μεγάλη θλίψη και μεγαλύτερo θυμό βλέπουμε ότι στην ελληνική επικράτεια και δη στο θέατρό σας επιτρέπονται πρακτικές ταλιμπάν εναντίον στην ελευθερία της Τέχνης.

Με την παρούσα σας θέτουμε τα ακόλουθα ερωτήματα:

• Με ποια επαγγελματική αρμοδιότητα παρεμβαίνει το ΔΣ μιας ορχήστρας στη σκηνοθετική ερμηνεία της σκηνοθέτιδας;

• Ποιος τους επιτρέπει να μοιράζουν φυλλάδια προσβλητικού περιεχομένου εναντίον συντελεστών που φιλοξενείτε από το εξωτερικό και εναντίον άλλων πολιτών;

• Ποιος τους επιτρέπει να εκβιάζουν να μην κάνουν την εργασία για την οποία πληρώνονται από τους φορολογούμενους πολίτες -μεταξύ αυτών και γκέι και λεσβιών- αποκαλώντας ένα φιλί «ακραία σκηνή».

Με την ίδια οργή απευθύνουμε σε εσάς το ερώτημα γιατί δεν κάνετε εσείς σωστά τη δουλειά σας και δεν φροντίσατε να αποτραπεί η διανομή αυτού του φασιστικού φυλλαδίου και να διεξαχθεί απρόσκοπτα η παράσταση, όπως η σκηνοθέτιδα την είχε φανταστεί κι όχι κατά τα γούστα κάποιων δημοσίων υπαλλήλων.

Σας εγκαλούμε για το ότι ούτε ύστερα από τη διανομή αυτού του φυλλαδίου δεν πήρατε σαφή θέση και δεν διευκολύνατε τουλάχιστον να αναγνωστεί η θέση λεσβιών, γκέι και τρανσεξουαλικών ακτιβιστριών και ακτιβιστών που βρέθηκαν στη Λυρική Σκηνή το Σάββατο 07 Μαρτίου, ως ελάχιστη αποκατάσταση της λεκτικής επίθεσης που δεχτήκαμε από υπαλλήλους σας.

Θυμηθείτε και θυμίστε το και στους υπαλλήλους σας μουσικούς ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός όχι μόνο δεν είναι ακραίος αλλά προστατεύεται από μια σειρά νόμων, τόσο στη χώρα μας όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ομοφυλοφιλική Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας (ΟΛΚΕ)
Σύνθεση Ενημέρωση Ευαισθητοποίηση για το HIV/AIDS
Ελεύθεροι Πολίτες Ενάντια Στην Ομοφοβία
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Περιοδικό 10% www.10percent.gr
Περιοδικό SCREW
City Uncovered (Lgbt ελληνική εφημερίδα)
ΑΝΤΙΓΟΝΗ - Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό
www.gayworld.gr www.gayhellas.gr
Be Positive - εθελοντισμός για θέματα φύλου, ισότητας και διακρίσεων
Πρωτοβουλία Νέων ΟΛΚΕ
Φεστιβάλ Υπερηφάνειας - Athens Pride »

Anonymous said...

Diavaste sta "Nea":

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=4505936

Anonymous said...

Deite edo tous tritokosmikous latreis tis operas stin Lyriki:

http://www.tvxs.gr/v6901

Gloriana said...

Δεν είδα την παράσταση επομένως δε μπορώ να έχω άποψη.

Απλά, μια εντελώς γενική τοποθέτηση.

Όταν προκαλείς μερίδα του κοινού, πρέπει να είσαι έτοιμος και για τις αντιδράσεις. Δεν είναι κακό...

Δεν παίρνω τη θέση κανενός και όπως γράφουν κάποιοι, η άποψη της σκηνοθέτιδας μπορεί να δένει άψογα στο όλο project.

Ωστόσο όταν προκαλούμε δεν πρέπει να έχουμε και την απαίτηση να έχουν όλοι 'ανοιχτό μυαλό'.
Γιατί όπως λέει και ένας φίλος, καλό είναι το ανοιχτό μυαλό, αλλά να μη χύνεται και απέξω!

Εύχομαι να πάνε όλα καλά για τους καλλιτέχνες της παράστασης που δε φταίνε σε τίποτα.

Anonymous said...

Aparadekti topothetisi Gloriana, ektos an apefthinese se DO FA FA FA SI (stes).

Vlepo apolyti taftisi me tous mousikous tis Lyrikis. Fenetai to exei to sinafi.

Tha sou pigene mia Bourka (kai den to leo xaritologontas).

(Kai milame gia ANTRHOPINI AXIOPREPEIA. fef!)

p.s. ontos to site einai gia "Freaks".

Anonymous said...

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=6&artid=258634

Gloriana said...

Na sai kala anonyme, kali stnexeia alla den eisai pleone euprosdektos se ayto to blog.
Soy edosa bima, na ekfereis tin apopsi sou, kanontas oloklrio post-arthro kai eno tha mporouses na diafoniseis mazi moy, esu antithetos me prosebales.
Sto kalo loipon.

Scorpios said...

Δεν εχω τις καλύτερες των εντυπώσεων από ελληνικά συνδικαλιστικά όργανα. Γιατί το Δ.Σ της Ελληνικής Λυρικής σκηνής να αποτελεί εξαίρεση? Δε μου προκαλεί εντύπωση. Αδυνατώ όμως να πιστέψω ότι τα γιουχαίσματα δεν επέτρεψαν τη σκηνοθέτιδα να μιλήσει. Εσείς εκεί κάτω στην Αθήνα- κοινό της Οπερας - θα μπορούσατε να βρίσετε τους συνδικαλιστές στην είσοδο και να τους πετάξετε στα μούτρα τα χαρτιά της λογοκρισίας τους και όχι να προσβάλλετε την καλλιτέχνιδα. Κρίμα....

Επίσης η διαφορετική άποψη δεν πρέπει ποτέ να καταλήγει σε ύβρι εναντίον όλων δικαίων και αδίκων αγαπητέ Anonymous και μάλιστα καλυμένη πίσω από τη μπούργκα της ανωνυμίας.

ΚΑΛΑ ΜΥΑΛΑ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ

Desdemona said...

Ανώνυμε, νομίζεις ότι το σχόλιό σου ήταν λιγότερο μικροπρεπές και χυδαίο απ' αυτό που έκαναν οι μουσικοί της ΕΛΣ; Δεν διαφέρετε και πολύ, ξέρεις. Την ίδια μισαλλοδοξία πρεσβεύετε, απλώς από διαφορετικά πόστα.
Τελοσπάντων, στο θέμα μας: Προσωπικά διαφωνώ κάθετα με την κίνηση αυτή των μουσικών. Έχουμε ακούσει άπειρες φορές τους ίδιους να μη μπορούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, αλλά ποτέ δεν είδα κανέναν σκηνοθέτη στην είσοδο του θεάτρου να μοιράζει φυλλάδια που να γράφουν πόσο άθλια παίζει η ορχήστρα.

Σ.Π.Ρ. said...

Είμαι κατά του γιουχαρίσματος, γενικά. Ειδικά, το γεγονός αποτελεί έναν ακόμη λόγο για να ντρέπομαι...
Τα μέλη της Ορχήστρας έχουν, φυσικά, το δικαίωμα να έχουν άποψη, καθώς και να την εκφέρουν. Ως άνθρωποι και ως καλλιτέχνες, όμως και όχι ως μέλη ενός οργάνου - καπελώνοντας, μάλιστα, άλλα μέλη που αγνοούσαν την πρόθεση των υπολοίπων-, της ορχήστρας, το οποίο δεν έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει στη σκηνοθετική ιδέα.
Όσο για τα ανώνυμα σχόλια, είναι σαφές ότι προέρχονται από θρασύδειλα, συντηρητικά, ομοφοβικά μέλη της ορχήστρας που προσπαθούν να τεκμηριώσουν τη δράση τους. Η ανοησία κι ο σκοταδισμός, όμως, δεν τεκμηριώνονται, φοβάμαι...

Belbo said...

Καλησπέρα,

Δεν με ενοχλεί το φιλί, μ' ενοχλεί που η μόνιμη συζήτηση για τη Λυρική είναι για τα προβλήματά της. Εύχομαι να αρχίσουμε σύντομα να συζητάμε για την ποιότητα των παραστάσεών της και να μας εκπλήσει με αυτήν πρωτίστως...

Gloriana said...

Blebo ωραία τοποθέτηση.

Turandot said...

Το θεμα με αυτή την ιστορία είναι πως δεν υπήρχε σωστή ενημέρωση από την Λυρική για το τι πραγματεύεται αυτό το ανέβασμα.
Από κει και πέρα ο καθένας κάνει τις επιλογές του. Διότι μέσα στο κοινό υπήρχαν γονείς με παιδιά οι οποίοι ξαφνιάστηκαν και θύμωσαν πολύ .

Στη συνέχεια, σαν προσωπική άποψη ούτε οι ανακοινώσεις της ορχήστρας με επηρέσαν αρνητικά ούτε το φιλί ούτε τίποτα.

Απλά για μένα,η παραστάση σκηνοθετικά, φωτιστικά και σκηνογραφικά ήταν κακή. Το φιλί ήταν για το φιλί με ασύνδετες σκηνές και πολύ ρηχές υπαρξιακές αναζητήσεις του Λουδοβίκου Β΄.
Μόνο που οτιδήποτε άλλο ακούω εκτός από το ότι η παράσταση απλά δεν ήταν καλή. Και φυσικά είναι η προσωπική μου άποψη αλλά και πολλών άλλων που δεν διάβασα πουθενά.
Βλέπω, διότι είμαι στον χώρο των media, ότι ανάλογα τα συμφέροντα δίνονται οι πληροφορίες και εμείς νομίζουμε πως αυτή είναι η πραγματικότητα.


Εχθές είδα την Θαιδα στο Μέγαρο όπου ήταν ένα αριστούργημα. Ελπίζω να έχουμε και στο μέλλον τέτοια ανεβάσματα με ή χωρίς φιλιά.

Gloriana said...

Mia endiaferoysa topothetisi kallitexnon gia tin Rusalka sto BHMA pou aksizei na diasete:

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=34&artId=259422

Anonymous said...

proklisi ena fili?? oi str8 to kanoun sunexeia, alla apo gays einai proklitiko? akribos, o orismos tis omofobias. kai einai pronomio, na mi mporeite na to katalabete

Σ.Π.Ρ. said...

Διάβασα το αφιέρωνα στο ΒΗΜΑ.
Συμφωνώ με όσους έθιξαν το ζήτημα της υποχρεωτικής πρόκλησης από πλευράς του σκηνοθέτη.
Ο Κος Μαυρομμάτης κάνει φιλότιμη προσπάθεια να επεξηγήσει τη δράση της ορχήστρας, αλλά αποτυγχάνει, για εμένα, πλήρως. ''Φανταστείτε ένα γονιό που φέρνει το παιδί του...'' κλπ. Kαι δεν είναι αυτή η θέση ομοφοβική; Μήπως, ούτως ή άλλως, αυτό το παιδί σε άλλο κόσμο θα μεγαλώσει; Τη Βάσσερμαν θα περιμένει αυτό το παιδί για να μάθει ότι ορισμένοι άνθρωποι είναι ομοφυλόφιλοι;
Όσο για το Λογιάδη, με ενόχλησε αυτό: ''Όσον αφορά τα όρια στην τέχνη...απλώς δεν υπάρχουν. Ο καλλιτέχνης μπορεί να κάνει οτιδήποτε, εντός ορισμένων πλαισίων βεβαίως...''. Δηλαδή, δεν υπάρχουν όρια, αλλά υπάρχουν πλαίσια... Όποιος κατάλαβε, παρακαλώ, ας με βοηθήσει κι εμένα να καταλάβω.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, μου άρεσε αυτή η παράθεση απόψεων από ανθρώπους άμεσα εμπλεκόμενους, αλλά και μη.
Καλησπέρα Gloriana και υπόλοιποι

Gloriana said...

Καλησπέρα και σε σένα, ευχαριστούμε.
Θα διαφωνήσω ως προς το θέμα των παιδιών. Έχει δικαίωμα ένας γονιός να επιλέξει πώς και με τι τρόπο το παιδί του θα δει και θα ενημερωθεί για κάτι. Το να βρεθεί προ εκπλήξεων πηγαίνοντας να δει ένα έργο που ξέρει κανονικά τι πρέπει να εμπεριέχει θεωρώ ότι δικαίως μπορεί να τον εξοργίσει.

Gloriana said...

@Anonymous said...

proklisi ena fili?? oi str8 to kanoun sunexeia, alla apo gays einai proklitiko? akribos, o orismos tis omofobias. kai einai pronomio, na mi mporeite na to katalabete


Καλώς ή κακώς (ΚΑΚΩΣ θεωρώ εγώ) στην κοινωνία του σήμερα οι ομοφυλόφιλοι είναι μια περιθωριακή κάστα. Φταίμε ΟΛΟΙ ΓΙ' ΑΥΤΟ και οι ετεροφυλόφιλοι και οι ομοφυλόφιλοι. Το να αρχίζουμε τους αφορισμούς δεν οδηγεί πουθενά, αντιθέτως οξύνει το πρόβλημα. Και είναι άδικο να μας βάζεις ταμπέλες και σου κάνει κακό να μιλάς με τέτοιο ύφος και αλαζονεία. Ξέρεις δεν είσαι καλύτερος μας...
Σχετικά με το έργο πάντως, η κουβέντα περισσότερο γίνεται για το ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ ΦΙΛΙ έδενε στο έργο.

Gloriana said...

Αν είσαι ο αρχικός Ανώνυμος. Όπως σου είπα, κατέθεσες την άποψη σου, τη σεβαστήκαμε, εσύ αντιθέτως καθόλου και σου είπα πολύ ευγενικά ότι είσαι ανεπιθύμητος στο blog.
Αν θέλεις να συνεχίσεις να συμμετέχεις, απλά σεβάσου όλους εμάς που θέλουμε να κουβεντιάσουμε ως άνθρωποι και όχι ως γάιδαροι.

Ευχαριστώ.

Anonymous said...

Υπάρχουν φορές που μια παράσταση αποδεικνύεται σημαντική όχι τόσο για την καλλιτεχνική της αξία όσο για την πολιτική διάσταση που αποκτά εν μέσω περιστάσεων. Μια τέτοια περίπτωση είναι η Ρούσαλκα, η πρεμιέρα της οποίας την περασμένη Παρασκευή έμελλε να φέρει στην επιφάνεια δυνάμεις πολύ πιο σκοτεινές από αυτές του μοιραίου ξωτικού που οδήγησε στον θάνατο τον πρίγκιπα του έργου.

Τα γεγονότα είναι εν πολλοίς γνωστά. Λίγο προτού ανοίξει η αυλαία, μια ομάδα μουσικών της Ορχήστρας της Λυρικής (ευτυχώς υπήρχαν κάποιοι που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν) έκρινε σκόπιμο να σαμποτάρει την παράσταση μοιράζοντας φυλλάδια στους θεατές που καταδίκαζαν τη σκηνοθετική προσέγγιση λόγω ακραίων, όπως τις χαρακτήρισαν, ομοφυλοφιλικών σκηνών (επί της ουσίας ένα φιλί μεταξύ του πρωταγωνιστή και ενός χορευτή).

Η συμπεριφορά της ορχήστρας ήταν κατ΄ αρχήν αντιεπαγγελματική. Και αυτό είναι το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς: ότι σηκώθηκαν τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι. Και στην πορεία απέκτησαν και σκηνοθετική άποψη.

Ως γνωστόν, τον πρώτο λόγο σε μία παράσταση έχει ο σκηνοθέτης. Οι υπόλοιποι συντελεστές, από τη μεγαλύτερη ντίβα ως τον τελευταίο τεχνικό, καλούνται να υπηρετήσουν όσο μπορούν καλύτερα το όραμα αυτού (εν προκειμένω της Γαλλίδας Μαριόν Βάσερμαν στο πλαίσιο συνεργασίας της Λυρικής με την Οπερα της Νίκαιας). Η σκηνοθέτις είχε κάθε δικαίωμα να προτάξει τη δική της ανάγνωση, να ερμηνεύσει τους ήρωες του έργου και τις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους σύμφωνα με την κοσμοθεωρία της. Είναι συνεπώς αδιανόητο και πρωτάκουστο οι ίδιοι οι συντελεστές, λίγα λεπτά προτού παρουσιαστεί το εγχείρημα στο κοινό, όχι μόνο να αποστασιοποιούνται με θρασύδειλο τρόπο από τη δουλειά την οποία πληρώνονται να εκτελούν, αλλά να προσπαθούν επιπλέον να την υπονομεύσουν τρομοκρατώντας ψυχολογικά τους θεατές.

Το ζήτημα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Η ορχήστρα δεν ξεσηκώθηκε προκειμένου να διευθετήσει εργασιακά ζητήματα που την απασχολούν. Ξεσηκώθηκε γιατί ενοχλήθηκε από την ανάγνωση της σκηνοθέτιδος που είδε στον ήρωα ομοφυλοφιλικές τάσεις. Εχουμε εδώ λοιπόν το αξιοπερίεργο φαινόμενο: η συνδικαλιστική δράση μεταλλάσσεται σε ηθική αστυνόμευση. Εχουμε την περίπτωση μουσικών που αντί να παίζουν μουσική επιχειρούν να πουλήσουν ηθική- και μάλιστα να προτάξουν τη δική τους ως καλύτερη από άλλων ανθρώπων. Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που με φασίζουσα νοοτροπία και μέθοδο αποφασίζουν ότι τα ηθικά τους κριτήρια είναι ανώτερα από αυτά της σκηνοθέτιδος, των ηθοποιών, του ΔΣ της Λυρικής, της Οπερας της Νίκαιας και των θεατών; Και πώς τολμούν πραξικοπηματικά να επιβάλουν τις απόψεις τους μοιράζοντας προκηρύξεις μισαλλοδοξίας στους θεατές; Και, τέλος, πώς είναι δυνατόν τέτοιες ακραίες συμπεριφορές να μένουν ατιμώρητες σε ένα κράτος όπου η ελευθερία της έκφρασης είναι κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα της χώρας; Η τέχνη δεν μπορεί να κάμπτεται από αυτά τα μικρά μυαλά. Η μουσική είναι αίσθηση και καλλιέργεια και αισθητική, και το σίγουρο είναι πως άνθρωποι με τόσο περιορισμένη και μικροαστική αντίληψη μόνο την τέχνη δεν μπορούν να κατανοήσουν (αν διαβάσετε τις δηλώσεις του προέδρου του ΔΣ της ορχήστρας στη σελίδα 2 του ενθέτου, θα διαπιστώσετε την άγνοιά του γύρω από το θέατρο).

Η Εθνική Λυρική Σκηνή είναι ένας κρατικός οργανισμός που υπηρετεί την τέχνη της όπερας και προάγει τον πολιτισμό. Ποια η στάση του προέδρου του ΔΣ της Λυρικής απέναντι σε αυτά τα ντροπιαστικά γεγονότα που έπληξαν το κύρος ενός θεσμού της χώρας; Ο κ. Κυριακόπουλος κράτησε την ψυχραιμία του τη στιγμή ακριβώς που έπρεπε να τη χάσει: τήρησε στάση διπλωματική, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του με μετριοπάθεια, απάντησε σαν πολιτικός που επιθυμεί να διατηρήσει τις ισορροπίες για να μη χάσει ψήφους και όχι ως σοβαρός επικεφαλής ενός ιδρύματος που έχει συναίσθηση της αποστολής του. Σε θέσεις όπως αυτή περιμένουμε να βλέπουμε ανθρώπους γενναίους, που δίνουν μαθήματα ήθους και αισθητικής. Αντ΄ αυτού ο πρόεδρος άφησε το κοινό της Λυρικής εκτεθειμένο, προσβεβλημένο, χωρίς να ζητήσει συγγνώμη, χωρίς να λάβει κανένα μέτρο προκειμένου να μην επαναληφθεί παρόμοιο περιστατικό στο μέλλον.

Το δικαίωμα σε μια άλλη ερωτική επιλογή, το δικαίωμα στη διαφορετικότητα, δεν είναι ζήτημα πολιτιστικό; Ή μήπως οι νότες και το λιμπρέτο είναι τα μόνα που μας απασχολούν; Εναν τέτοιο πολιτισμό ακαδημαϊκού σαβουάρ βιβρ που εστιάζει μυωπικά στο γράμμα και όχι στην ουσία του νόμου δεν τον χρειάζεται κανένας.

Η ορχήστρα προσέβαλε μέρος του κοινού, μέρος του πληθυσμού της χώρας, και κανένας δεν φάνηκε να συγκινείται. Ούτε οι πολιτικοί εκπρόσωποι ούτε οι πνευματικοί μας ταγοί, όλοι όσοι οφείλουν με τη στάση τους να δίνουν φωτεινό παράδειγμα τις κρίσιμες στιγμές. Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Α. Σαμαράς δεν έκανε καμία δήλωση. Ο κ. Γ. Χουβαρδάς, διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, αρνήθηκε να σχολιάσει τα γεγονότα όταν του ζητήθηκε από «Το Βήμα». Ο κ. Δημήτρης Παπαϊωάννου το ίδιο. Ισως δεν το έκριναν αρκετά σημαντικό. Τα συμπεράσματα δικά σας...

To Βήμα της Κυριακής
Κάποιος να τους προσέχει
Λουιζα Αρκουμανεα

hnioxos said...

Καλησπέρα και από μένα

Η συζήτηση κατ' εμέ της ενέργειας των μουσικών είναι μια συζήτηση που πρώτα από όλα αφορά τη δεοντολογία. Δεν δικαιούται σε κανένα λυρικό θέατρο η ορχήστρα να επεμβαίνει σε θέματα που δεν είναι της αρμοδιότητάς της και να προσπαθεί με απαράδεκτους τρόπους, όπως την επίκληση μιας απεργίας, να επιβάλλει τη γνώμη της στη διεύθυνση του θεάτρου επειδή διαφωνεί με σκηνοθετικές επιλογές. Στην Ελλάδα βεβαίως, όπου δεν υπάρχει κανένα μέτρο, αυτό μπορεί να γίνει. Και πολύ περισσότερο η διαφωνία αυτή να εκφράζεται με το μοίρασμα φυλλαδίων πριν από την παράσταση στην οποία οι ίδιοι μουσικοί συμμετέχουν, αυτό συνιστά διπλή παραβίαση των ορίων καθότι εφόσον η παράσταση τελικά ανεβαίνει, με την έγκριση του μοναδικού υπεύθυνου να έχει άποψη , δηλαδή του καλλιτεχνικού διευθυντή του θεάτρου, οι μουσικοί προβαίνουν σε προσβολή της διεύθυνσης και άρα του θεάτρου αφήνοντάς το εκτεθειμένο μια και δεν υπερασπίζονται με αυτόν τον τρόπο την εργασία τους. Κατά τη γνώμη μου η διοίκηση του θεάτρου δικαιολογείται να προβεί σε διοικητικές διώξεις εναντίον των μουσικών που συμμετείχαν σε μια τέτοια διαμαρτυρία. Ωστόσο ξέρουμε ότι δε θα το κάνει, γιατί στο όνομα μιας εργασιακής ειρήνης, επίπλαστης και προσποιητής, δε θα θελήσει να συγκρουστεί με πρακτικές που αντιβαίνουν στα στοιχειώδη που θεωρούνται παγιωμένα και κατακτημένα από τα λυρικά θέατρα ανά τον κόσμο. Και επίσης επειδή φοβάται να αντιπαρατεθεί με την ορχήστρα, γιατί μια τέτοια αντιπαράθεση θα έχει πολλή δημοσιότητα και άρα πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση που έχει διορίσει αυτή τη διοίκηση. Και βέβαια η κυβέρνηση, με τόσα μέτωπα γύρω της ανοιχτά, την οικονομική κρίση, τη σκανδαλώδη ανικανότητα της αστυνομίας με τις ασφαλίτικες πρακτικές, τα σκάνδαλα, αλλά και τόσα άλλα, που δεν είναι της παρούσης να αναφέρω, δεν θέλει να ανοίξει ακόμα ένα στη Λυρική, που στο κάτω-κάτω της γραφής είναι και ένας χώρος δευτερεύουσας σημασίας για τους πολιτικούς γιατί από κει δεν έχει ούτε πολλές ψήφους αλλά ούτε και πολλές μίζες.

Έτσι λοιπόν θα συνεχίζεται η απαξίωση του καλλιτεχνικού έργου της Λυρικής Σκηνής, μια και ο καθένας θα μπορεί να εκφέρει γνώμη για το οτιδήποτε και να αξιώνει αυτό με το οποίο διαφωνεί να αποσύρεται. Ενδεχομένως στο μέλλον να αξιώσουν οι μουσικοί να αποσυρθεί ο τάδε ή δείνα τραγουδιστής γιατί κατά τη γνώμη τους δεν τραγουδάει καλά, είτε να αλλάξει ο σκηνοθέτης γιατί δεν είναι του γούστου τους η σκηνοθετική του άποψη, πράγμα που λίγο απείχε τώρα από το να γίνει. Γελοία πράγματα...

Ας πάμε λοιπόν τώρα στο ίδιο το φιλί. Από πότε αλήθεια είναι τόσο μεγάλο σκάνδαλο ένα γκέι φιλί; Και από πότε όπως λες gloriana οι ομοφυλόφιλοι είναι περιθωριακοί; Αυτά τα πράγματα έχουν αλλάξει εδώ και χρόνια. Περιθώριο ήταν κάποτε. Ίσως μέχρι τη δεκαετία του 80, όπου το γκέι κίνημα άρχισε και στην Ελλάδα να υφίσταται και οι ομοφυλόφιλοι και οι λεσβίες να βγαίνουν από τη ντουλάπα και να αξιώνουν δικαιώματα που υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια για τους ετεροφυλόφιλους, αλλά πολύ περισσότερο από αυτό, να ζητάνε αποδοχή για αυτό που είναι. Υπάρχουν, αν δεν το ξέρεις ήδη και νόμοι του Ελληνικού Κράτους, που προστατεύουν από τις διακρίσεις με βάση το γεννετήσιο προσανατολισμό. Οι νόμοι αυτοί είναι ο νόμος 3304/2005 και ο νόμος 3719/2008. Ενδεχομένως λοιπόν οι μουσικοί της ορχήστρας να διέπραξαν και ποινικό αδίκημα μετά τα δεοντολογικά ατοπήματά τους. Οι ομοφυλόφιλοι λοιπόν και οι λεσβίες δεν είναι περιθωριακοί. Απλά είναι μειοψηφία. Και οι μειοψηφίες είναι σεβαστές στις δημοκρατίες, αν αυτές θέλουν να λέγονται δημοκρατίες.

Τώρα για το αν ένα παιδάκι πήγαινε να δει την παράσταση στη Λυρική Σκηνή και βρισκόταν αντιμέτωπο με δύο άνδρες που φιλιούνται περιπαθώς και αυτό ίσως του προκαλούσε σύγχυση, δεν νομίζω ότι αποτελεί επιχείρημα και αυτό για πολλούς λόγους. Πρώτα από όλα, από πότε στη Λυρική Σκηνή, ή γενικά σε ένα λυρικό θέατρο η οποιαδήποτε παράσταση γίνεται πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ότι την παράσταση ενδεχομένως θα την δουν και παιδιά και άρα πρέπει να προσαρμοστεί ανάλογα; Κάτι τέτοιο θα υποβάθμιζε το ίδιο το καλλιτεχνικό έργο αν το θέατρο υποχρεωνόταν να το κάνει. Οι παραστάσεις ενός λυρικού θεάτρου είναι παραστάσεις που απευθύνονται σε ενήλικες και ως τέτοιες πρέπει να αντιμετωπίζονται, εκτός αν από την αρχή έχει δηλωθεί ότι η παράσταση είναι για παιδιά. Έτσι ένας γονιός που αναλαμβάνει να πάει το παιδί του να παρακολουθήσει μια όπερα, αναλαμβάνει και το ρίσκο το παιδί του να δει ένα θέαμα που εκείνος ενδεχομένως δε θα εγκρίνει για το παιδί. Και τέτοιες όπερες που δεν είναι για παιδιά υπάρχουν πολλές στο ρεπερτόριο. Το σύνλο του έργου του Βέρντι και του Βάγκνερ για παράδειγμα δεν προσφέρεται για μύηση ενός παιδιού στην όπερα.

Τώρα όσον αφορά την ενημέρωση για το περιεχόμενο της παράστασης, αυτό είναι ένα θέμα της κριτικής, αλλά δυστυχώς στην Ελλάδα αυτή είναι σχεδόν ανύπαρκτη μια και δημοσιεύεται κατά μέσο όρο μια εβδομάδα περίπου από τη λήξη της παράστασης που κριτικάρει και δεν αποσκοπεί στην ενημέρωση του κοινού, αλλά κυρίως στην επιρροή κάποιων ισχυρών κύκλων σχετικά με το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, δεν αφορά το ευρύ κοινό δηλαδή.

Η συγκεκριμένη παράσταση στη Λυρική Σκηνή και όσα έγιναν παρασκηνιακά με πρόσβαλλαν σαν ενεργό πολίτη που συμμετέχει στα κοινά και παρακολουθεί τα πράγματα πολύ προσεκτικά, με την αυθαιρεσία του σωματείου των μουσικών να προβεί σε αυτού του είδους την απαράδεκτη διαμαρτυρία, σαν λυρικό τραγουδιστή γιατί επικεντρώθηκε το ενδιαφέρον σε κάτι που ήταν έξω από την ουσία της παράστασης που ήταν το έργο του Ντβόρζακ, σαν πολίτη που μέσα από τους φόρους που πληρώνω χρηματοδοτείται ανάμεσα σε άλλα και η Λυρική Σκηνή και άρα και οι μουσικοί της ορχήστρας, κατά συνέπεια αξιώνω την εύρυθμη λειτουργία της χωρίς αυτές τις εξευτελιστικές ενέργειες από μερίδα των εργαζομένων της και τέλος σαν ομοφυλόφιλο από την ομοφοβική στάση της ορχήστρας και μερίδας του κοινού.

Gloriana said...

Sas eyxaristo gia tis topothetiseis.

Nai inioxe me ton oro perithorio ayto ithela na ekfraso ti meiopsifia poy distixos perithoriopoieitai logo kakon xeirismon kai apo tis dyo meries.

Σ.Π.Ρ. said...

Gloriana,
συμφωνώ απόλυτα! Απλά, παρεξηγήθηκα. Φυσικά και οι γονείς έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν τι θα βλέπει το παιδί τους ή όχι. Δε μπορούν, όμως, οι μουσικοί της ορχήστρας να επέμβουν, ώστε να αποτρέψουν μία τέτοια πιθανότητα. Αυτό είναι αρμοδιότητα του ΔΣ της Λυρικής και, βεβαίως, των γονέων. Ακόμα κι αν υπάρχουν τέτοια περιστατικά, θεωρώ ότι και η ευθύνη των γονέων είναι μεγάλη. Ίσως θα έπρεπε να ψάξουν πιο προσεχτικά γύρω από το θέαμα. Άλλωστε, σήμανση θα έπρεπε να υπάρχει ούτως ή άλλως, εφόσον στη μεγάλη πλειοψηφία των έργων όπερας υπάρχουν ερωτικές σκηνές έστω κι αν αυτές περιορίζονται σε φιλιά. Και πάλι υπεισέρχεται ο παράγοντας της ομοφοβίας...

hnioxos said...

Αγαπητή μου gloriana καταλαβαίνω ότι προσπαθείς να διατηρήσεις ίσες αποστάσεις και να μην κατηγορήσεις κανένα. Ωστόσο θα ήθελα πολύ να σε ρωτήσω με ποια συγκεκριμένη ενέργεια στη συγκεκριμένη περίπτωση οι ομοφυλόφιλοι περιθωριοποιούνται κατά τη γνώμη σου.

Άποψή μου είναι ότι το να διεκδικεί κανείς κάτι σαν ίσα δικαιώματα και να απαιτεί να σεβαστούν την προσωπικότητά του δεν τον περιθωριοποιεί. Τουναντίον, τον φέρνει στην πρωτοπορία των κοινωνικών διεκδικήσεων και είναι ένδειξη υγείας. Περιθωριοποιείται κάποιος όταν του πατάνε τον κάλο και αυτός σκύβει το κεφάλι. Αυτό μάλιστα, είναι περιθώριο. Και έτσι αντιδρούσαμε μέχρι τώρα. Όχι όμως πια. Για παράδειγμα περιθωριοποίηση είναι το γεγονός ότι οι γκέι εργαζόμενοι στη Λυρική Σκηνή, στη χορωδία, στην ορχήστρα, στους τεχνικούς σκηνής, στους χορευτές, δεν είπαν τίποτα για όλο αυτό το αίσχος. Απλά λούφαξαν γιατί φοβήθηκαν μη χάσουν τη θεσούλα τους, ή ακόμα χειρότερα μην τους πουν αδελφές οι υπόλοιποι (τι ντροπή αλήθεια!). Όπως στον κακόμοιρο τον τεχνικό σκηνής που προσπάθησε να μιλήσει στο κοινό το Σάββατο της διαμαρτυρίας για να εισπράξει το αμίμητο "κάτσε κάτω μωρή αδερφάρα!" από κάποιον. Ή τους αγροίκους της ορχήστρας και κυρίως τον κορνίστα που επιτέθηκε με γροθιές στον κύριο Θέμη Κατσαγιάννη και του πήρε τη σημαία με το ουράνιο τόξο, κράζοντας "εδώ είναι το ψωμί μας". Λες και το γεγονός ότι είναι εργαζόμενοι στη Λυρική τους κάνει αυτόκλητα και ιδιοκτήτες της.

Όσον αφορά το περιθώριο και την ομοφοβία της κοινωνίας μας είναι κάτι που το βρήκαμε έτσι. Εμείς κάνουμε κάτι για να το αλλάξουμε. Εσύ;

Gloriana said...

Έχω την ίδια άποψη με σένα σχετικά με τον όρο περιθώριο και ακριβώς αυτό ήθελα να πω, γι'αυτό και αν πρόσεξες χρησιμοποίησα τη λέξη ΚΑΚΩΣ.

Αλλά το θέμα μας προφανώς δεν είναι αυτό στο άρθρο, αλλά αν μια συγκεκριμένη σκηνή δένει με το έργο ή απλά είναι εμβόλιμη για να προκαλέσει. Εγώ δε μένω σοτ φιλί, θα μπορούσε να είναι μια γυμνή γυναίκα που προκαλεί, ή ένα ζευγάρι που κάνει σεξ επί σκηνής κλπ. κλπ.

Gloriana said...

Σχετικά με την ερώτησή σου προς εμένα. Δε μου αρέσει να μου κάνουν ερωτήσεις που να απαιτούν απαντήσεις απολογητικές, δημόσια, ειδικά τη στιγμή που δε μου γνωρίζουν.
Αν σου απαντήσω ότι εγώ είμαι υπέρ της διαφορετικότητας και του σεβασμού προς αυτή, αλλά και του σεβασμού στη διαφορετική άποψη καθ' εαυτή, σε καλύπτω?
Έχω φίλους και συγγενείς διαφορετικούς από εμένα και τους αγαπώ το ίδιο με τους υπόλοιπους που δείχνουν ίδιοι με εμένα.
Παρατήρησες κάποιον χρήστη εδώ μέσα που προκαλεί συνεχώς και δυστυχώς καταστρέφει τις ευγενείς δικές σας προσπάθειες; Εκεί είναι το πρόβλημα, να αποδεχτείτε και εσείς ότι και εμείς είμαστε διαφορετικοί και ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τα άλματα που ζητάτε εσείς. Δυστυχώς. Όλα αλλάζουν με μικρά βηματάκια. Δεν είμαστε όλοι απέναντί σας και θέλω να πιστεύω ότι είμαστε οι περισσότεροι μαζί σας, αρκεί να μην είστε τόσο επιθετικοί μαζί μας, αλλά να μας βοηθήσετε να κατανοήσουμε ότι το διαφορετικό δεν είναι περιθωριακό.

Desdemona said...

Εγώ νομίζω πως είναι λάθος η τοποθέτηση "εμείς" και "εσείς". Ούτε μέλη αντίπαλων πολιτικών κομμάτων είμαστε, ούτε φανατικοί οπαδοί ποδοσφαιρικών ομάδων. Υπάρχει μόνο το "εμείς".
Γνωρίζοντας δε τη Gloriana, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι κάθε άλλο παρά ομοφοβική είναι (σε σας το λέω, ανώνυμε) και δε νομίζω, επίσης, ότι σκόπιμα προσπαθεί να κρατήσει ίσες αποστάσεις.
Οι ομοφυλόφιλοι είναι στην πλειοψηφία τους άνθρωποι όμορφοι, ευγενείς, καλλιεργημένοι και ατσαλωμένοι από όλα αυτά που έχουν περάσει προκειμένου να έρθουν αντιμέτωποι όχι μόνο με τη σκληροπυρηνικά σεμνότυφη και συντηρητική ελληνική πραγματικότητα, αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό. Αλλά ας μη φτάσουμε στον αντίστροφο ρατσισμό, γιατί κινδυνεύουμε και από αυτόν. Συμφωνώ λοιπόν απόλυτα με την πρώτη τοποθέτηση του Ηνίοχου, αλλά θα προσέθετα ότι γίνεται μεγάλη απόπειρα (επανα)περιθωριοποίησης των ομοφυλόφιλων, κυρίως από την τηλεόραση. Ο ομοφυλόφιλος πρέπει να παρουσιάζεται ως καρικατούρα, κάτι σαν τον "κουνιστό" Παράβα στις ελληνικές ταινίες. Τότε μόνο είναι αποδεκτός. Ειδάλλως, όταν εμφανίζεται ως πραγματικός άνθρωπος, χλευάζεται και τιμωρείται (βλέπε το απαράδεκτο πρόστιμο στην περιβόητη σειρά του Παπακαλιάτη). Πόσο λοιπόν μπορεί να απέχει η μερίδα του κοινού που επιδοκίμασε το πρόστιμο από εκείνη τη μερίδα της ορχήστρας που αποφάσισε να μοιράσει τα φυλλάδια και να λυντσάρει τους γκέι ακτιβιστές που (ατυχώς, κατ' εμέ) εισέβαλαν στο θέατρο για να διαμαρτυρηθούν; Η μόνη τους διαφορά είναι ίσως ότι οι δεύτεροι μπορούν να διαβάζουν παρτιτούρα.
Κι αυτό πάλι, με κάθε επιφύλαξη...

Maltakias said...

Gloriana αν κάτι με ενόχλησε απ'όλες τις απαντήσεις που αναρτήθηκαν ήταν η χρήση της έκφρασής σου ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι μια "περιθωριακή κάστα".

Ελπίζω ότι ήταν απλώς λεκτικό σου ολίσθημα κι όχι τίποτα περισσότερο και δεν με απασχολεί διόλου το "ΚΑΚΩΣ" που προσέθεσες γιατί χάνει την έννοιά του όταν ακολουθεί έναν τόσο βαρύ χαρακτηρισμό.Η χρήση συγκεκριμένων εκφράσεων σε συγκεκριμένη θέση εντός μιας πρότασης μπορούν να προσδώσουν ή να τωνίσουν υπέρμετρα μια έννοια εκμηδενίζοντας ουσιαστικά ότι ακολουθεί.

Gloriana said...

Λυπάμαι που το βλέπεις έτσι, αλλά έτσι αισθάνομαι ότι νιώθουν οι περισσότεροι Έλληνες και έγραψα δυστυχώς γιατί με ενοχλεί.
Τίποτα περισσότερο τίποτα λιγότερο.

pastizio said...

distixos einai opws to leei i glory.

Maltakias said...

Δεν είναι απλώς θέμα του πως το βλέπω εγώ,και πίστεψέ με είναι σε εντελώς φιλικό τόνο η γραφή μου,αλλά πολλά καθεστώτα και ιδεολογίες ισοπεδωτικές στο παρελθόν έχουν χρησιμοποιήσει τη δύναμη του λόγου για να περάσουν μηνύματα.

Αυτό που λέω ουσιαστικά είναι ότι πιθανότατα κατανοώ τι θέλεις να πεις αλλά το εκφράζεις λάθος.Ακόμα και εν αγνοία μας πολλές φορές ακολουθούμε κλισέ στη γραφή ή στο λόγο που μπορεί να εννοούν περισσότερα από αυτά που απλώς περιγράφουν.

Gloriana said...

Οκ, κατανοητά όσα λες.
Πίστεψέ με δεν είχα κακές προθέσεις ούτε ήθελα να θίξω, κατέγραψα απλώς κάτι έτσι όπως το ζω στην καθημερινότητά μου.
Κατανοώ ότι ενοχλεί, αλλά θα μου πεις καλό είναι να μην το καταγράφουμε γιατί δημιουργεί εντυπώσεις, ή αν θες να το καταγράφουμε πιο προσεκτικά.
Σ'ευχαριστώ για την τοποθέτηση.

pastizio said...

Na rotiso kati, ti egine telika? H parastaseis synexistikan kai an nai pos?

(makaka anonyme epiteloys kofto, se barethikame oloi)